1. Vị thiền sư dừng chân bên dòng sông Châu
Vào thời nhà Lý (thế kỷ XI), trên hành trình tu hành và truyền giảng Phật pháp, Thiền sư Từ Đạo Hạnh đã dừng chân tại vùng đất Nam Giang. Nhìn thấy cảnh sắc hữu tình, nhân dân thuần hậu, Ngài đã chọn nơi đây để xây dựng chùa Đại Bi. Ngài không chỉ mang đến ánh sáng của đạo pháp mà còn là người thầy lớn dạy dân cách trồng lúa, làm vườn và đặc biệt là các nghề thủ công truyền thống.
2. Từ tấm lòng tri ân đến phiên chợ "Mua may bán rủi"
Sau khi Ngài hóa thánh, để tưởng nhớ công đức vô lượng của Thánh sư, người dân Nam Giang đã tổ chức lễ hội quanh khu vực chùa Đại Bi vào dịp đầu xuân (mùng 7 và mùng 8 tháng Giêng).
Ban đầu, đây chỉ là dịp để người dân các làng nghề lân cận mang những sản vật tốt nhất của mình như: đồ đồng Đồng Quỹ, cây cảnh Vị Khê hay các nông cụ sản xuất đến dâng lễ và trao đổi với nhau. Lâu dần, niềm tin về việc mua một món đồ tại cửa Chùa vào đầu năm sẽ mang lại may mắn, bình an đã hình thành nên triết lý "Mua may bán rủi" đặc trưng của Chợ Viềng ngày nay.
1. Điểm khác biệt về nguồn gốc tâm linh
Viềng Chùa (Nam Giang): Gắn liền với Chùa Đại Bi, nơi thờ tự Thánh sư Từ Đạo Hạnh. Du khách đến đây thường để chiêm bái cửa Phật, cầu mong sự bình an, tĩnh tại và lòng hướng thiện.
Viềng Phủ (Vụ Bản): Gắn liền với Quần thể di tích Phủ Dầy, nơi thờ Mẫu Liễu Hạnh. Đây là trung tâm của tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ, mang đậm màu sắc hội hè và cầu tài lộc, công danh.
2. Đặc trưng sản vật "Mua may bán rủi"
Chợ Viềng Nam Giang nổi tiếng là nơi mua bán đồ đồng mỹ nghệ (từ làng Đồng Quỹ) và hoa cây cảnh (từ làng Vị Khê, Điền Xá). Người ta đến đây để chọn những cây cảnh thế đẹp hay những món đồ đồng tinh xảo về trưng trong nhà lấy may.
Sản vật thường đa dạng hơn về các loại đồ cũ, đồ cổ, nông cụ gia đình và các món ăn đặc sản vùng miền.
Bước qua ngưỡng cửa của phiên chợ Viềng náo nhiệt, ta như lạc vào một thế giới hoàn toàn khác – thế giới của sự tĩnh lặng, thâm nghiêm và cổ kính dưới mái chùa Đại Bi. Ngôi chùa không chỉ là một công trình kiến trúc Phật giáo, mà còn là một kho tàng di sản sống động của vùng đất Nam Giang.
Không gian nơi đây mang đậm dấu ấn của thời gian với những mảng tường rêu phong, những hàng cột gỗ lim đen bóng và những đường nét chạm trổ rồng mây tinh xảo từ thời nhà Lý, nhà Trần. Dưới ánh đèn lung linh của đêm hội hay trong làn sương sớm mùng 8 Tết, chùa Đại Bi hiện lên đầy huyền ảo